Zabezpieczenie palet w transporcie – jak zadbać o to, aby towar dojechał bezpiecznie

Statystyki są bezlitosne – według danych GUS od 2018 roku odnotowuje się wzrost o około 6% przewożonych ładunków przez polskie firmy transportowe, przy czym w 68% przypadków uszkodzenia i błędy ilościowe w towarze wynikają z niedopatrzenia załadowcy. Transport paletowy stanowi dziś kręgosłup nowoczesnej logistyki, ale jego efektywność zależy w dużej mierze od prawidłowego zabezpieczenia ładunków. Odpowiednie zabezpieczenie palet minimalizuje ryzyko uszkodzeń towaru i zapewnia bezpieczeństwo całego procesu transportowego.

Fundamentalne metody zabezpieczania palet

Transport paletowy wymaga zastosowania sprawdzonych technik zabezpieczania, które gwarantują stabilność ładunku podczas całej podróży. Najczęściej stosowane metody obejmują użycie folii stretch, pasów transportowych i narożników ochronnych. Współczesne maszyny pakujące rewolucjonizują ten proces, oferując nie tylko zwiększoną efektywność, ale także powtarzalność i precyzję zabezpieczenia. Automatyzacja procesu pakowania pozwala na znaczne ograniczenie błędów ludzkich, które jak pokazują statystyki, są główną przyczyną problemów transportowych.

Kluczowym elementem jest także właściwe przygotowanie samej palety przed załadunkiem. Przed przystąpieniem do transportu warto sprawdzić stan techniczny palet, aby upewnić się, że są one w dobrym stanie i nie mają uszkodzeń. Palety z pęknięciami, złamanymi deskami lub luźnymi gwoździami mogą być niebezpieczne i powodować wypadki. Standardowe europalety (EPAL) o wymiarach 120×80 cm i wytrzymałości do 1500 kg stanowią podstawę europejskiego systemu transportowego.

Owijanie folią stretch – najbardziej popularna metoda

Owijanie folią stretch pozostaje najpopularniejszą metodą zabezpieczania ładunków na paletach, zapewniając stabilizację i ochronę przed wilgocią, kurzem oraz zanieczyszczeniami. Nowoczesne owijarki do palet oferują różnorodne rozwiązania technologiczne dostosowane do specyficznych potrzeb. Owijarki talerzowe, w których paleta kręci się na obrotowej podstawie, stanowią jedne z najczęściej spotykanych urządzeń w magazynach i centrach logistycznych. Alternatywą są owijarki ramieniowe, gdzie paleta pozostaje nieruchoma, a ramię maszyny obraca się wokół niej – idealne rozwiązanie dla niestabilnych i ciężkich ładunków.

Proces owijania wymaga przestrzegania określonych zasad. Należy zacząć od zabezpieczenia podstawy palety, wykonując co najmniej dwa pełne okrążenia, aby właściwie zakotwić folię. Następnie należy kontynuować owijanie w górę, zachowując 50% nakładania kolejnych warstw folii. Kluczowe jest utrzymanie odpowiedniego napięcia folii – wystarczającego do stabilizacji ładunku, ale nie na tyle silnego, aby uszkodzić delikatne produkty.

Alternatywne metody zabezpieczania i rola kartoniarek

Oprócz tradycyjnego owijania folią stretch, istnieją inne skuteczne metody zabezpieczania palet. Zastosowanie pasów zabezpieczających z taśmy poliestrowej lub kompozytowej pozwala na dodatkowe wzmocnienie stabilności ładunków, szczególnie tych ciężkich lub narażonych na przesuwanie się podczas transportu. Pasy mogą być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z owijaniem folią, przy czym bezpieczeństwo zapewnia sprzęt dostosowany do warunków o określonej wytrzymałości.

Istotną rolę w procesie przygotowania ładunków odgrywają również kartoniarki, które umożliwiają profesjonalne zapakowanie produktów w opakowania zbiorcze przed ich umieszczeniem na paletach. Podstawowym zadaniem kartoniarek w procesie pakowania jest opakowanie pakietów lub zestawów zapakowanych jednostkowo produktów w karton zbiorczy. Nowoczesne linie pakujące integrują kartoniarki z systemami paletyzacji, tworząc kompleksowe rozwiązania logistyczne od momentu zapakowania produktu po jego zabezpieczenie na palecie.

Odpowiedzialność prawna za zabezpieczenie palet

Kwestia odpowiedzialności za prawidłowe zabezpieczenie palet w transporcie jest ściśle uregulowana prawnie. Zgodnie z art. 43 § 1 prawa przewozowego, obowiązek zabezpieczenia palety leży po stronie nadawcy i odbiorcy, chociaż zdarzają się umowy, w których zadanie to jest przekazywane przewoźnikowi. Przewoźnik odpowiada za przebieg transportu i ma obowiązek sprawdzenia czy towar został prawidłowo rozmieszczony na palecie. Kierowca powinien poddać towar bardzo dokładnym oględzinom i może zażądać nawet rozpakowania towaru, chociaż najczęściej z tego prawa nie korzysta.

W praktyce przewoźnik może odmówić transportu, jeżeli uzna, że nie zastosowano odpowiednich środków bezpieczeństwa. Jedynie opakowanie transportowe z plombami założonymi przez nadawcę może stanowić skuteczne zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności za braki ilościowe. W przypadku międzynarodowego transportu zastosowanie znajduje konwencja CMR, a w kwestiach nieuregulowanych przez konwencję – prawo przewozowe.

Najlepsze praktyki zabezpieczania palet

Skuteczne zabezpieczenie palet wymaga przestrzegania sprawdzonych praktyk. Najcięższe ładunki powinny znajdować się na spodzie, a najlżejsze na górze, przy czym nic nie powinno wystawać poza krawędzie palety. Piętrzenie ładunków pozostaje najczęściej wykorzystywanym sposobem przygotowywania towarów na paletach, jednak nie wszystkie materiały można w ten sposób układać.

Wykorzystanie kątowników i krawędzi ochronnych zapewnia dodatkowe bezpieczeństwo, szczególnie dla delikatnych towarów. Odpowiednio załadowaną paletę warto pokryć specjalnymi kapturami z folii termokurczliwej z dodatkiem chroniącym przed promieniowaniem UV, które osłaniają ładunek przed czynnikami atmosferycznymi. Etykietowanie palet z widocznymi informacjami o towarze ułatwia personelowi magazynowemu i kierowcom identyfikację przesyłek.

Podsumowanie

Zabezpieczenie palet w transporcie to kompleksowy proces wymagający uwagi na każdym etapie – od wyboru odpowiedniej palety, przez właściwe rozmieszczenie towaru, po zastosowanie odpowiednich metod zabezpieczania. Inwestycja w nowoczesne technologie pakowania oraz przestrzeganie sprawdzonych praktyk nie tylko minimalizuje ryzyko strat, ale także zwiększa efektywność całego łańcucha dostaw. Pamiętajmy, że właściwie zabezpieczona paleta to nie tylko ochrona towaru, ale także bezpieczeństwo wszystkich uczestników procesu transportowego.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Kto ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia towaru na palecie podczas transportu?

Odpowiedź: Zgodnie z polskim prawem przewozowym, obowiązek zabezpieczenia palety spoczywa głównie na nadawcy i odbiorcy. Przewoźnik odpowiada za przebieg transportu i musi sprawdzić prawidłowość rozmieszczenia palet, ale nie ponosi odpowiedzialności za zabezpieczenie ładunku, chyba że umowa stanowi inaczej. W przypadku uszkodzeń kluczowe jest udowodnienie, czy zastosowano odpowiednie środki zabezpieczające.

Jakie są najważniejsze błędy przy zabezpieczaniu palet?

Najczęstsze błędy to: nieprawidłowe rozmieszczenie ciężaru (ciężkie przedmioty na górze), niewystarczające napięcie folii stretch, brak sprawdzenia stanu technicznego palety przed załadunkiem, pozostawienie elementów wystających poza krawędzie palety oraz nieprawidłowe piętrzenie ładunków. Statystyki pokazują, że 68% problemów wynika z niedopatrzeń na etapie załadunku.

Czy można przewozić paletę bez folii stretch?

Tak, istnieją alternatywne metody zabezpieczania jak pasy zabezpieczające, kątowniki ochronne czy kapturek termokurczliwy. Wybór metody zależy od rodzaju towaru, warunków transportu i wymagań klienta. Jednak folia stretch pozostaje najpopularniejszym rozwiązaniem ze względu na uniwersalność, niski koszt i łatwość aplikacji. Niezależnie od wybranej metody, ładunek musi być odpowiednio stabilizowany.